Drewno Konstrukcyjne C24 60×120 mm — Świerk KD, S4S, Krokwie i Belki Stropowe

● C24 60×120 mm vs 45×120 mm — co daje grubsza seria?

Pole przekroju 60×120 mm wynosi 7200 mm², podczas gdy 45×120 mm — 5400 mm², czyli o ok. 33% mniej. Stosunek h/b przy 60×120 mm wynosi 2,0, co daje dobrą stateczność boczną, podczas gdy przy 45×120 mm wskaźnik ten sięga 2,67 — wyższe ryzyko wyboczenia przy długich elementach. Nośność na zginanie jest niemal identyczna przy tej samej szerokości, bo zależy głównie od wysokości h, nie grubości b. Kluczowa różnica polega na tym, że 60 mm daje wyższą nośność na ściskanie i spełnia wymagania ogniowe tam, gdzie 45 mm nie wystarcza.

● C24 wg EN 338 — klasa wytrzymałości

C24 to klasa wytrzymałości drewna iglastego — f_m,k = 24 N/mm², nadawana po sortowaniu wizualnym lub maszynowym każdej sztuki, z certyfikatem CE i oznakowaniem na każdym elemencie. Drewno suszone jest komorowo (KD) do maksymalnie 18% wilgotności. Klasa C24 jest obowiązkowa dla elementów nośnych — krokwi, belek, słupów — ujętych w projekcie budowlanym.

● Seria 60 mm — dlaczego grubsza niż 45 mm?

Grubość 60 mm zamiast 45 mm daje przy tej samej szerokości ok. 33% wyższe pole przekroju — wyższą nośność na ściskanie i ścinanie. Kluczowe zalety serii 60 mm to lepsza stateczność boczna (niższy stosunek h/b niż w serii 45 mm dla tych samych szerokości, np. 60×145 mm: h/b=2,4 wobec 45×145 mm: h/b=3,2), wymóg przepisów ogniowych w niektórych obiektach — grubość 60 mm tworzy grubszą warstwę zwęglającą chroniącą rdzeń w pożarze — oraz szersza płaszczyzna łączenia, dająca więcej miejsca na złącza i wkręty.

⚠ Kiedy seria 60 mm, kiedy 45 mm?

Do typowych domów jednorodzinnych przy rozpiętościach do 5 m seria 45 mm jest wystarczająca i tańsza. Seria 60 mm jest uzasadniona przy dużych rozpiętościach (powyżej 5,5 m), strefach śniegowych 3–4, ciężkim pokryciu, podwyższonych wymaganiach ogniowych lub gdy projekt wprost wskazuje przekrój 60 mm.

⚙ Gdzie stosować C24 60×120 mm?

● Krokwie przy rozpiętości 4–5 m z wymaganiami ogniowymi

C24 60×120 mm sprawdza się jako krokiew przy rozpiętości 4–5 m w budynkach, gdzie wymagana jest grubość przekroju minimum 60 mm — na przykład w budynkach wielorodzinnych lub halach ze zwiększonymi wymaganiami REI. Rozstaw 80–100 cm przy strefie śniegowej 1–2 i pokryciu lekkim. Projekt konstruktora jest obowiązkowy. Do typowych domów jednorodzinnych przekrój C24 45×145 mm może być wystarczający i tańszy.

● Belki stropowe i podciągi do 4,5 m

Przy rozpiętości 3,5–4,5 m i rozstawie belek 40–60 cm przekrój sprawdza się jako belka stropowa. Szerokość 120 mm jest wygodna do mocowania poszycia OSB i elementów łączonych. Przy obciążeniu 2,0 kN/m² (poddasze użytkowe), rozpiętości 4 m i rozstawie 60 cm ugięcie wynosi ok. L/340 — bardzo dobry wynik. Połączenie ze ścianą: gniazdo 100 mm lub złącze BP60.

● Słupki ścian nośnych i rygle przy wymaganiach 60 mm

C24 60×120 mm stosuje się do słupków ścian tam, gdzie grubość 60 mm jest wymagana — na przykład przy izolacji 60 mm wewnątrz ściany lub systemach predefiniowanych. Ściana z poszyciem (60 mm szkielet + 12 mm OSB + 12 mm GK) ma grubość 84 mm. Standardowy rozstaw słupków wynosi 60 cm osiowo. Przy otworach okiennych nadproże z dwóch sztuk 60×120 mm daje nośność wystarczającą do szerokości otworu ok. 2 m.

● Płatwie i elementy oparcia przy obciążeniu z krokwi

Płatew pośrednia z C24 60×120 mm sprawdza się przy rozpiętości 3–4 m i obciążeniu od krokwi. Szerokość 60 mm płatwi jest stabilniejsza na słupku niż 45 mm — mniejsze ryzyko obrotu i wypadnięcia krokwi. Połączenie krokiew–płatew: dwa gwoździe 3,8×100 mm wbite skośnie lub klamra K60.

✎ Montaż, ognioodporność i transport

✎ Złącza ciesielskie i połączenia

Krokiew–murłata: złącze KU60 lub PA60, wkręty 4,5×60 mm. Krokiew–płatew: dwa gwoździe 3,8×100 mm wbite skośnie lub klamra K60. Belka stropowa–ściana: złącze BP60 lub gniazdo 100 mm w murze z podkładką PE. Słupek–podwalina: wkręt skośny 6×160 mm z obu stron lub złącze HB60.

⚠ Ognioodporność serii 60 mm wobec 45 mm

Drewno pali się od zewnątrz — warstwa zwęglona izoluje rdzeń. Przy prędkości zwęglania ok. 0,8 mm/min czas do utraty nośności wynosi orientacyjnie ok. 37 min dla przekroju 60 mm i ok. 28 min dla 45 mm. Różnica blisko 10 minut przekłada się na więcej czasu do ewakuacji — dlatego projektanci wybierają przekrój 60 mm w obiektach z wymaganiami REI 30+. Dla wymagań REI 30 oba przekroje zwykle spełniają normę; dla REI 60 (typowe dla budynków wielorodzinnych i hal) konieczne jest sprawdzenie obliczeniowe, a grubość 60 mm daje większy margines bezpieczeństwa.

⏳ Wcięcia, cięcia i transport

Wcięcie krokwi w murłacie nie powinno przekraczać 1/3 wysokości krokwi, czyli przy 120 mm maksymalnie ok. 40 mm. Do cięć pod kątem dachu stosuje się piłę ukosową; slot w murłacie pod złącze KU60 wykonuje się frezarką lub piłą tarczową z prowadnicą. Przy masie ok. 3,24 kg/mb krokiew 5 m waży ok. 16,2 kg, a belka 4 m — ok. 13,0 kg. Wiązka 25 sztuk po 5 m to ok. 405 kg. Więcej o różnicach między drewnem litym C24 a drewnem klejonym KVH przy dużych rozpiętościach znajdziesz w naszym poradniku.

☎ Najczęstsze pytania

❓ Czym C24 60×120 mm różni się od 45×145 mm pod względem nośności?

Nośność na zginanie zależy głównie od wysokości h (wymiaru pionowego w belce). Przy 60×120 mm h=120 mm, b=60 mm; przy 45×145 mm h=145 mm, b=45 mm. Na zginanie (krokiew) silniejsze jest 45×145 mm — ma większą wysokość h. Na ściskanie (słupek) silniejsze jest 60×120 mm — ma wyższe pole przekroju. Wybór zależy od zastosowania: krokiew wymaga wyższego h, słupek — wyższego b.

❓ Ile mb C24 60×120 mm potrzeba na więźbę dachu dwuspadowego 80 m² (rzutu)?

Przy dachu 80 m², krokwiach 5 m, rozstawie 90 cm i kalenicy 10 m: liczba krokwi wynosi ok. 13 szt. na stronę połaci × 2 = ok. 26 krokwi × 5 m = ok. 130 mb. Doliczając murłaty (2 × 8 m = 16 mb) oraz kleszcze i inne elementy (ok. 55 mb), łącznie wychodzi ok. 201 mb, plus 12% zapasu daje ok. 225 mb. Przy masie ok. 3,24 kg/mb to ok. 729 kg materiału. Dokładne wyliczenie zależy od konkretnego projektu więźby.

❓ Czy C24 60×120 mm nadaje się na legary tarasowe?

Tak — 60×120 mm to popularny wymiar legara tarasowego przy rozstawie 40–60 cm. Grubość 60 mm daje wyższy legar, a więc lepszą wentylację pod tarasem (minimum 5 cm prześwitu). Do zastosowań zewnętrznych konieczna jest impregnacja IG-10 (2 warstwy) przed montażem. Legary leżące na gruncie lub betonie bez podkładki dystansowej wymagają drewna NTR/AB lub Thermo Sosny — C24 KD gnije w bezpośrednim kontakcie z wilgocią.

❓ Jakie są wymagania ogniowe i dlaczego 60 mm zamiast 45 mm?

Drewno zwęgla się od zewnątrz w tempie ok. 0,8 mm/min. Rdzeń przekroju 60 mm traci nośność po ok. 37 min, a 45 mm — po ok. 28 min. Dla wymagań REI 30 oba przekroje zwykle spełniają normę. Dla REI 60, typowych dla budynków wielorodzinnych i hal, konieczne jest sprawdzenie obliczeniowe — grubość 60 mm daje większy margines bezpieczeństwa. Wymagania zawsze warto zweryfikować w projekcie budowlanym.

☰ Seria produktów — wszystkie szerokości 60 mm